9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı Senaryo 3 Soruları ve Cevapları

Bir öğrenci dedesinden, ailesinin 1923'teki Türk-Yunan nüfus mübadelesi sırasında Selanik'ten Türkiye'ye geldiğini öğreniyor. Dedesinin sakladığı eski fotoğrafları inceliyor, ailenin nasıl göç ettiğini ve yeni yerlerine nasıl uyum sağladığını araştırıyor. Araştırmanın sonunda “Daha önce göç edenleri anlamak bana zor geliyordu, şimdi farklı düşünüyorum.” diyor.

a) Bu çalışmanın öğrencinin kimlik ve aidiyet duygusuna sağladığı katkıyı yorumlayınız.

b) Öğrencinin sözünden hareketle tarih öğrenmenin empati kurmaya katkısını açıklayınız.

c) Bireylerin aile geçmişlerini öğrenmesinin toplumun ortak tarih bilincine nasıl katkı sağlayabileceğini yazınız.

Küçük bir kasabada eski bir taş çeşme yıkılıp yerine otopark yapılması tartışılıyor. Bir öğrenci “Geçmiş geçmişte kaldı, tarih bilmek bugünün sorunlarını çözmez.” diyor. Kasabanın yaşlıları ise çeşmenin yıllarca kasabalıların bir araya geldiği yer olduğunu anlatıyor.

a) Bu durumda tarih bilmenin kasaba toplumuna sağlayacağı iki faydayı açıklayınız.

b) Tarih öğrenmenin öğrencinin kendisine sağlayacağı iki faydayı yazınız.

c) Öğrencinin görüşüne karşı, tarih bilgisini kullanarak kasabanın sorununa çözüm önerisi de içeren bir cevap yazınız.

Bir tarih ödevinde aşağıdaki cümleler yazılmıştır:

a) Cümleleri “belgelerle doğrulanabilen olgu” ve “yorum” olarak ayırıp gerekçesini yazınız.

b) 3. ve 4. cümleler yorum olsa da aralarında bilimsel değer açısından nasıl bir fark vardır? Açıklayınız.

c) Tarihçinin bir olayı deneyle yeniden üretememesi tarihsel bilginin elde edilme biçimini nasıl etkiler? Açıklayınız.

Bir araştırmacı, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Anadolu'daki bir kasabanın günlük yaşamını incelemek için şu kaynakları topluyor:

a) Kaynakları birinci el ve ikinci el kaynak olarak ayırıp gerekçenizi yazınız.

b) Asker mektubunun bu araştırmaya sağladığı bir avantajı ve bir sınırlılığını açıklayınız.

c) Araştırmacının tek bir kaynakla yetinmeyip farklı kaynakları karşılaştırmasının nedenini tarihin doğasıyla ilişkilendirerek açıklayınız.

Hayalî bir höyükte yapılan kazıda bir araştırma ekibi şu bulguları ortaya çıkarmıştır:

a) Her bulgunun incelenmesinde hangi bilim dalından yararlanılabileceğini ve onun bu çalışmaya nasıl katkı sağlayacağını yazınız.

b) Bu bulguları birlikte değerlendirmek, kentin geçmişi hakkında tek bir bulguya göre neden daha sağlam bir açıklama sunar? Örnekle açıklayınız.

c) Tarihsel bilginin üretiminde yardımcı bilimlere başvurmak bilginin niteliğini nasıl etkiler? Açıklayınız.

Bir tarihçinin, yaşadığı kentteki eski bir pazarın tarihini araştırırken yaptığı işler karışık sırada verilmiştir:

a) İşlemleri tarihsel bilginin üretim sürecine uygun biçimde sıralayınız.

b) O harfli işlem yapılmadan doğrudan yazım aşamasına geçilirse nasıl bir sorun doğabilir? Açıklayınız.

c) M işleminde kaynak göstermenin bilimsel açıdan neden gerekli olduğunu yazınız.

Bir sahafta bulunan ve “1780” tarihini taşıyan bir mektup üzerinde bir tarihçi şu tespitleri yapmıştır:

a) Tespitleri, belgenin dış özelliklerini sınayan dış tenkit ile içeriğini sınayan iç tenkit olarak ayırınız.

b) 1. ve 2. tespitler belgenin tarihi hakkında hangi sonucu düşündürmektedir? Gerekçesini açıklayınız.

c) 3. tespit tek başına belgenin sahte olduğunu kanıtlar mı? Tarihçinin bu konuda ne yapması gerektiğini açıklayınız.