10. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı Senaryo 4 Soruları ve Cevapları

Bir araştırmacı, laboratuvarda yaşatılan hücrelerin ATP üretimini durduran bir madde kullanıyor. Hücrelerin ortamında glikoz bulunmaya devam ettiği hâlde bir süre sonra hücrelerin yaşamsal etkinlikleri duruyor.

a) ATP üretimi durduğunda hücrede aksayacak üç yaşamsal olayı yazınız.

b) Ortamda glikoz bulunmasına rağmen hücrenin neden yaşamını sürdüremediğini açıklayınız.

c) Bu durumdan hareketle canlıların neden sürekli enerjiye ihtiyaç duyduğunu sorgulayarak kısa bir sonuç yazınız.

Bir öğrenci sınıf sunumunda “ATP hücrenin şarj edilebilir pili gibidir.” diyor.

a) ATP molekülünü oluşturan bileşenleri yazınız.

b) ATP’nin enerji verirken ve yeniden oluşurken geçirdiği değişimleri tepkime biçiminde gösteriniz.

c) Öğrencinin benzetmesinin ATP’nin enerji aktarımındaki rolünü hangi yönüyle doğru anlattığını açıklayınız.

d) Benzetmenin yetersiz kaldığı bir yönü yazınız.

Bir grup öğrenci, karanlıkta çimlenen fasulye tohumlarından her ölçümde aynı sayıda alıp kurutarak kuru kütlelerini ölçüyor. Bu sırada fidelerin boyu uzuyor.

a) Fideler büyüdüğü hâlde kuru kütlenin neden azaldığını açıklayınız.

b) Çimlenen tohumda açığa çıkan enerjinin hangi olaylarda kullanıldığına iki örnek veriniz.

c) Fideler yaprak oluşturup aydınlık ortama alınırsa kuru kütledeki değişimin nasıl olmasını beklersiniz? Gerekçesiyle yazınız.

Bir öğrenci saksıdaki bitkiyi 2 gün karanlıkta bekletiyor. Ardından bir yaprağın bir bölümünü iki yüzden alüminyum folyoyla kaplıyor ve bitkiyi 6 saat güneşte tutuyor. Yaprağı koparıp sıcak suda bekletiyor, su banyosunda ısıtılan alkolde rengini açıyor, sonra üzerine iyot çözeltisi damlatıyor.

Sonuç: Folyosuz bölüm mavi-siyah, folyolu bölüm sarımsı kahverengi oluyor.

a) Bitkinin önce karanlıkta bekletilmesinin ve yaprağın alkolde bekletilmesinin amacını yazınız.

b) Deney sonucunu yorumlayarak fotosentez hakkında bir sonuç çıkarınız.

c) Fotosentezde karbon dioksidin gerekli olduğunu göstermek için aynı nişasta testini kullanan bir deney tasarlayınız. Deney ve kontrol düzeneklerini, beklenen sonuçları yazınız.

Bir öğrenci aynı sıcaklıkta, içinde eşit miktarda sodyum bikarbonat çözülmüş su bulunan üç beherle aşağıdaki deneyi yapıyor. Sodyum bikarbonat suya karbon dioksit sağlamaktadır. Kabarcıklar 5 dakika boyunca sayılıyor.

a) A ve B beherlerinin karşılaştırılmasında bağımsız değişkeni, bağımlı değişkeni ve iki sabit tutulan değişkeni yazınız.

b) C beherinin deneydeki görevini açıklayınız.

c) Çıkan gazın oksijen olduğunu nasıl sınarsınız? Beklenen sonucu yazınız.

d) Deneyden fotosentezle ilgili ulaşılabilecek sonucu yazınız.