10. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı Senaryo 2 Soruları ve Cevapları

Bir öğrenci sınıf sunumunda “ATP hücrenin şarj edilebilir pili gibidir.” diyor.

a) ATP molekülünü oluşturan bileşenleri yazınız.

b) ATP’nin enerji verirken ve yeniden oluşurken geçirdiği değişimleri tepkime biçiminde gösteriniz.

c) Öğrencinin benzetmesinin ATP’nin enerji aktarımındaki rolünü hangi yönüyle doğru anlattığını açıklayınız.

d) Benzetmenin yetersiz kaldığı bir yönü yazınız.

Bir grup öğrenci, karanlıkta çimlenen fasulye tohumlarından her ölçümde aynı sayıda alıp kurutarak kuru kütlelerini ölçüyor. Bu sırada fidelerin boyu uzuyor.

a) Fideler büyüdüğü hâlde kuru kütlenin neden azaldığını açıklayınız.

b) Çimlenen tohumda açığa çıkan enerjinin hangi olaylarda kullanıldığına iki örnek veriniz.

c) Fideler yaprak oluşturup aydınlık ortama alınırsa kuru kütledeki değişimin nasıl olmasını beklersiniz? Gerekçesiyle yazınız.

Bir araştırmacı, laboratuvarda yaşatılan hücrelerin ATP üretimini durduran bir madde kullanıyor. Hücrelerin ortamında glikoz bulunmaya devam ettiği hâlde bir süre sonra hücrelerin yaşamsal etkinlikleri duruyor.

a) ATP üretimi durduğunda hücrede aksayacak üç yaşamsal olayı yazınız.

b) Ortamda glikoz bulunmasına rağmen hücrenin neden yaşamını sürdüremediğini açıklayınız.

c) Bu durumdan hareketle canlıların neden sürekli enerjiye ihtiyaç duyduğunu sorgulayarak kısa bir sonuç yazınız.

Bir öğrenci saksıdaki bitkiyi 2 gün karanlıkta bekletiyor. Ardından bir yaprağın bir bölümünü iki yüzden alüminyum folyoyla kaplıyor ve bitkiyi 6 saat güneşte tutuyor. Yaprağı koparıp sıcak suda bekletiyor, su banyosunda ısıtılan alkolde rengini açıyor, sonra üzerine iyot çözeltisi damlatıyor.

Sonuç: Folyosuz bölüm mavi-siyah, folyolu bölüm sarımsı kahverengi oluyor.

a) Bitkinin önce karanlıkta bekletilmesinin ve yaprağın alkolde bekletilmesinin amacını yazınız.

b) Deney sonucunu yorumlayarak fotosentez hakkında bir sonuç çıkarınız.

c) Fotosentezde karbon dioksidin gerekli olduğunu göstermek için aynı nişasta testini kullanan bir deney tasarlayınız. Deney ve kontrol düzeneklerini, beklenen sonuçları yazınız.

Üç canlının sindirim yapıları aşağıda verilmiştir.

a) Bu canlıları sindirim yapılarının açıklık sayısına göre gruplayınız. Her grupta besin ve atığın yolunu karşılaştırınız.

b) İki açıklıklı sindirim kanalının tek açıklıklı yapıya göre sağladığı iki üstünlüğü yazınız.

c) Dişleri olmayan güvercinin sert tohumları nasıl sindirebildiğini kursak ve taşlığın görevleriyle açıklayınız.

İneklerde midenin dört bölmesi vardır: işkembe, börkenek, kırkbayır ve şirden. İnek, otları az çiğneyerek yutar; daha sonra besini ağzına getirip yeniden çiğner.

a) İneğin yuttuğu otun mide bölmelerinden geçiş yolunu, ağza geri dönüşünü de göstererek sıralayınız.

b) Hayvanların çoğu selülozu sindiren enzimi üretemez. İneğin otların selülozundan nasıl yararlandığını açıklayınız.

c) İneğin işkembesindeki mikroorganizma sayısı hastalık nedeniyle büyük ölçüde azalırsa beslenmesi nasıl etkilenir? Gerekçesiyle yazınız.

d) Otçul memelilerin bağırsağının benzer büyüklükteki etçillere göre görece uzun olmasının nedenini yazınız.